Thứ Bảy, 27 tháng 10, 2012

Hà Nội… cuối Thu

của Hoài
Thế là đã hết tháng Mười, nhanh thật…
Hàng năm, cứ từ dịp Trung Thu (âm lịch) đến trọn tháng Mười (dương lịch), lòng mình cứ nao nao, bồn chồn khó tả… Có lẽ – theo mình – do mùa Thu là mùa đẹp nhất ở Hà Nội chăng? Tháng Mười, Hà Nội “không thể nói trời không trong hơn” và “mắt em xanh khác ngày thường”…
Ai đã lớn lên ở Hà Nội và từng xa Hà Nội, hẳn hiểu nỗi nhớ Hà Nội da diết đến dường nào… Nhiều bạn của 10B đã xa Hà Nội, nhưng còn định được ngày trở về. Còn mình, mình phải xa mãi… chỉ còn có dịp được ghé, mà không có cơ hội để sống mãi trong lòng Hà Nội…
Đã 3 năm nay, mình trong ban Tổ chức họp đồng hương Hà Nội tại xứ Nẫu. Họp vào dịp ngày 10 – tháng Mười. Diện “đồng hương Hà Nội” ở đây thật rộng: những người quê Hà Nội (không nhiều), những người đã từng lớn lên đến tuổi thành niên ở Hà Nội (cũng không nhiều), những người có vợ hoặc chồng có quê hoặc đã từng lớn lên đến tuổi thành niên ở Hà Nội (cũng không bao lăm)… Năm nay nhiều hơn 2 lần đầu (khoảng 200 người) mà chủ yếu lại là “Hà nhì” (Ba Vì, Sơn Tây, Thạch Thất, Đan Phượng, Hoài Đức, Chương Mỹ, Phú Xuyên, Ứng Hòa, Thường Tín, Thanh Oai, Hà Đông…). Người ở Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà, Gia Lâm… đếm trên đầu ngón tay. Cuộc họp, liên hoan có bia lon Hà Nội (số lượng đủ để uống mệt thì nghỉ rồi uống tiếp), có bánh cốm Hàng Than, có ô mai Hàng Đường; đầu bếp nấu chả cá (cá lăng hồ thủy điện Sông Hinh, nhưng thiếu thì là), bún thịt nướng (hao hao bún chả Hàng Mành), có bánh tôm (tôm đất xứ Nẫu), bánh cuốn (không có đậu phụ, mắm tôm); mình đảm nhận chế biến nước chấm mặn mặn, ngọt ngọt, chua chua, cay cay ngâm đu đủ… Mọi người tự biểu diễn các bài hát về Hà Nội (và Hà Tây). Cũng “hoành tráng” ra phết và dù sao cũng gợi đỡ, ấm lòng…
“Hà Nội ơi, mỗi khi lòng xác xơ, tôi vội vã trở về…
(Hà Nội ngày trở về - thơ Thanh Tùng, được Phú Quang phổ nhạc)
Còn mình, năm nào mình không về Hà Nội được, lòng mình xác xơ…
Nhiều năm trước, khi về Hà Nội, mình khát khao được tụ họp, gặp gỡ bè bạn, nhất là 10B…, để xà vào quán bia hơi ồn ã, để bỗ bã với “lũ xưa”…
Nhiều năm nay, công việc ít đi Hà Nội hơn, nhưng năm nào mình cũng vẫn cố thu xếp để về được Hà Nội… Nếu không có việc công thì bỏ tiền túi để về Hà Nội – chỉ để lang thang một mình vài ngày, để lòng khỏi xơ xác…
Nhiều đêm một mình lang thang thang từ nhà khách (37 Hùng Vương), đến Cửa Nam, Quang Trung, hồ Thiền Quang, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Bỉnh Khiêm,Tô Hiến Thành, Bà Triệu, Tuệ Tĩnh đến phố Huế, Hàng Bài, Đinh Tiên Hoàng, Hàng Gai… Cảm giác thật bồi hồi, thỏa mãn cái say đắm Hà Nội, nhưng cũng không khỏi tâm trạng cô đơn, lạc lõng,… Vậy mà, không thể mỗi năm không về, cho lòng khỏi xác xơ…
Những năm học phổ thông, mình có một cái thú kỳ lạ: trời mưa, se lạnh, trùm áo mưa, một mình thả bộ quanh hồ Thiền Quang nhiều vòng…, hương hoa sữa… Mưa càng to, càng thú…
Những năm học ở Xuân Hòa… cuối tuần, nhảy tàu về Hà Nội “như một người Hà Nội”, nhưng nhà cửa, gia đình đâu còn ở Hà Nội nữa. Những ngày đi vẽ ghi ở đền Quan Thánh, chùa Trấn Quốc, đền Hai Bà, tá túc trên gác xép (nhà K)… Rồi lang thang, rồi tủi thân…
Vào Sài Gòn, ở giữa trung tâm phồn hoa của cái thời ăn bo bo, “cột đèn biết đi thì cũng không còn”, để rồi hằng đêm khắc khoải, mong ngóng về Hà Nội…
Ở Phố Biển, mong ngóng tình cờ gặp ai đó trong đoàn lữ khách…
Ở xứ Nẫu, nhiều đêm mình lênh phênh trên bãi biển hoang sơ, nghe sóng biển để ngoắc ngoải về sóng hồ Bảy Mẫu…
Năm ngoái, mình ngồi suốt một buổi chiều bên hồ Thành Công (sau tòa nhà tập đoàn Dầu khí), từ trưa cho đến khi Hà Nội lên đèn. Bà con đi bộ tập thể dục, tập aerobic chả thèm để ý đến một gã khờ đang mê mẩn cái cảm giác cô đơn đến quay quắt…
Mấy năm trước, mình về Hà Nội như về nhà (?!) Bây giờ, mình như “người nước ngoài”, lang thang Hàng Bạc, Hàng Buồm, Đinh Liệt, Cầu Gỗ, Lương Ngọc Quyến, Tạ Hiện, Tô Tịch, Tạm Thương, Yên Thái, Ngõ Trạm, Bát Đàn, Hàng Nón, Hàng Quạt,…
Nay về Hà Nội, mình chỉ còn đến với người thầy già – một KTS tên tuổi – để chia sẻ và được sẻ chia…
Tháng Mười năm 2010, trả lời phỏng vấn VTV-PY, mình có nói rằng, Hà Nội là một thủ đô kỳ lạ nhất thế giới (?): Người sinh ra, lớn lên ở Hà Nội, khi xa đều da diết nhớ, mong trở về, đã đành; nhưng người không có nhà cửa, thân thuộc, thậm chí chưa từng đến Hà Nội, đều mang trong tâm khảm lòng yêu mến, tha thiết với Hà Nội…
Cuối mùa Thu, còn là cầu ngõ để vào mùa Đông… Đêm mùa Đông Hà Nội còn để lại trong mình bao nỗi khắc khoải của tuổi mới lớn… “Hà Nội ơi, đêm mùa Đông. Anh đi tìm em, như tìm về hạnh phúc” mong manh, hư ảo…
Ôi, nỗi nhớ… muôn đời vẫn thế…
………………………………………

Thứ Sáu, 26 tháng 10, 2012

Vài hình ảnh 10B xưa...

Ngày đấy, cách đây hơn 37 năm (gần 38 năm, một thế hệ rưỡi)....; nay, xem lại và ngẫm...







Thứ Tư, 24 tháng 10, 2012

Hắn - Lớp phó Học tập

của K. Phạm Văn
               Ba năm học cấp 3 thì hắn làm Lớp phó (phụ trách) Học tập đến hơn 2 năm rưỡi.
               Đầu năm 1973, khi tôi theo gia đình từ nơi sơ tán về, vào lớp 8B thì hắn đã là Lớp phó Học tập rồi.
              Nhà hắn gần nhà tôi. Hỏi chuyện mới biết: 2 đứa ngày mới thôi mặc quần hở đũng thì học cùng trường mẫu giáo, lớn lên một chút thì học cùng trường cấp 2 Đoàn Kết B. Vẻ bề ngoài, hắn ít nói chuyện như... tôi. Thế là hai đứa thân nhau từ đấy.
              Hết lớp 8, vào mùa thi đại học năm đấy, thấy hắn lôi đề thi Toán ra hý hoáy làm. Hỏi hắn làm thế nào; hắn bảo còn mỗi phần tính thể tích hình cầu ở câu cuối - chưa học – nên chưa làm.
Lớp 8, hắn đã giải gần hết đề thi đại học! Quả là siêu, không hổ danh Lớp phó Học tập.
              Lớp 9, hắn tham gia thi học sinh giỏi Toán Hà Nội. Đi thi về, hỏi hắn làm thế nào? Bình thường – hắn thủng thỉnh trả lời. Mấy hôm sau, cô Uyển – giáo viên dạy Toán của lớp, tham gia chấm thi học sinh giỏi Thủ đô năm ấy - cho cả lớp biết: Hắn đã làm nên một sự kiện đáng chú ý tại kỳ thi. Trong đề thi có một bài (*) mà thông thường để giải bài này mất dăm ba trang giấy nhưng bài của hắn chỉ dài “những”... 5 dòng; không hơn!
              Hết học kỳ 1 lớp 10, cô giáo Vật lý đọc điểm để học sinh tính điểm trung bình. Điểm của hắn toàn 10, cả kiểm tra miệng, 15 phút, 1 tiết và kiểm tra học kỳ. Chã phải chia, tính gì cho mệt.
              Những năm ấy, phong trào học tập của lớp rất tự giác và hiệu quả. Lớp ra báo tường học tập hàng tuần. Ai có bài hay, bất kể môn gì, thì đưa lên báo và hắn thường có lời giải sớm và hay nhất. Học giỏi nhưng hắn chưa bao giờ ra oai hay “giấu làm của riêng” với bạn bè. Ai chưa hiểu là hắn giúp ngay. Cả lớp thường loay hoay với các bài tập trong “Tuyển tập những bài toán sơ cấp – 3 tập” , rồi "Tuyển tập các bài tập Vật lý, Hóa học". Nhưng với hắn, đam mê lại là giải các bài trong tạp chí “Toán học và tuổi trẻ”. Những tối qua nhà tôi tập đẩy tạ, kéo xà đơn, trong khi chờ đến lượt thì hắn lại tranh thủ giấy bút để nghiền ngẫm với các khái niệm tam giác cầuchuỗi, lượng tử... của Toán và Vật lý hiện đại.
              Đến học kỳ 2 lớp 10, hắn lên đường nhập ngũ theo lệnh Tổng động viên của Chủ tịch Nước. Đêm trước khi lên đường, bọn tôi qua ngủ với hắn, giúp hắn soạn đồ vào ba-lô. Thấy hắn có hàng tá khăn tay được tặng trong khi mình chẳng có cái nào để vắt vai; thấy hơi chạnh lòng "thằng tôi". Dưng mà “trai tài” sẽ khác, các cụ đã dạy rồi. Cố giỏi như hắn đi!
              Sau 6 năm quân ngũ, hết sân bay Sao Vàng lại Trung Giã, Cát Bi... hắn được ra quân. Tưởng là những tháng năm đời lính gian khổ ấy, hắn quên hết kiến thức. Nhưng không, chỉ với không đầy 2 tháng tự ôn luyện, hắn thi và đỗ ngay vào khoa Chế tạo máy – đại học Bách khoa Hà Nội mà không cần điểm ưu tiên.
               Tốt nghiệp đại học, làm Nhà nước một thời gian, rồi giảm biên... hắn ra làm ngoài tự do. Hiện giờ, hắn là chủ một doanh nghiệp nhỏ.
               Khi bạn bè cùng lớp có đứa đã lên chức ông, chức bà thì hắn mới tính chuyện trăm năm. Ngày hắn đón nàng lên xe hoa, bạn bè, đồng đội cũ từ Nam chí Bắc đã vui mừng chúc hắn yên bề gia thất. Người ta bảo “Trâu chậm uống nước đục”; nhưng với hắn, thì lại không phải vậy…
                Mỗi khi gặp nhau, sau khi luận bàn về đồng tốc, góc cắt, lệch tâm..., hắn làm 10 – 15 vại gì đó rồi... phắn. “Thôi, bọn mày ở lại, tao về. Vợ con đang chờ”. Nghe phát "ghét"! Nhưng hắn biết, hắn đang ở đâu. Cả hội, còn mỗi mình hắn cha "giề" con thơ mà. Và... vợ hắn lại trẻ, khéo “chiều” chồng.
                Đến đây, tự dưng lại thấy chạnh lòng với hắn…
-------------------------------------------------------------------------------------------
(*) Bài toán (đại ý): Tổng các chữ số của 310.000 (3 mũ 10.000) bằng A, tổng các chữ số của A bằng B, tổng các chữ số của B bằng C. Tìm C” .

Thứ Sáu, 29 tháng 6, 2012

Vô tình… bước qua

           Vào một buổi sáng lạnh mùa Đông năm 2007, tại ga metro L’Enfant Plaza ở Washington DC, có một thanh niên mặc quần jean, áo thun, mũ kết, với chiếc đàn vĩ cầm, đứng chơi những bài nhạc nổi tiếng của Bach, Schubert, Massenet… Trong khoảng thời gian một giờ đồng hồ, có khoảng chừng 2 ngàn người đi ngang qua, đa số đang trên đường đến sở làm. Dường như không một ai có vẻ chú ý đến sự có mặt của anh. Sau khoảng 3 phút, một người đàn ông đứng tuổi đi qua và nhận thấy có một “nhạc công” đang đứng chơi vĩ cầm, ông đi chầm chậm, dừng lại chừng vài giây, và rồi lại vội vã đi tiếp cho kịp giờ của mình.
4 phút sau: Người “nhạc công” vĩ cầm ấy nhận được đồng đô la đầu tiên - một người đàn bà ném tiền vào thùng đàn của anh - và không hề dừng lại, bà ta tiếp tục bước đi.
6 phút: Một người thanh niên trẻ đứng dựa vào tường lắng nghe anh, nhìn đồng hồ đeo tay của mình và rồi lại tiếp tục bước đi.
10 phút: Một em bé dừng lại nghe, nhưng mẹ em vội vàng lôi em đi tiếp. Em bé tiếp tục dừng lại nhìn anh “nhạc công”, nhưng mẹ em đẩy mạnh, và em lại phải tiếp tục bước đi, mà em vẫn cứ ngoái đầu quay nhìn lại. Và điều này đã cũng xảy ra với nhiều đứa bé khác... và cha mẹ nào cũng đều lôi kéo các em, bắt các em phải đi nhanh lên.
45 phút: Người “nhạc công” ấy vẫn tiếp tục chơi nhạc không ngừng. Chỉ có 6 người dừng lại và lắng nghe trong vài ba phút rồi bỏ đi.
1 giờ sau: Anh ngừng chơi, không gian im lặng trở lại. Không ai chú ý đến anh. Không một tiếng vỗ tay, và cũng không một lời tán thưởng… Khoảng chừng 20 người cho anh tiền, trong khi vẫn tiếp tục bước đi bình thường, và không hề dừng lại. Chàng “nhạc công” ấy thu được tổng cộng 32 đô la.
Không ai biết rằng, người ấy chính là Joshua Bell, một trong những nhạc sĩ vĩ cầm nổi danh nhất trên thế giới. Trong một giờ qua anh đã chơi những bài phức tạp nhất trong các bài nhạc trình tấu, và cây đàn vĩ cầm mà anh chơi trị giá khoảng 3,5 triệu đô la. Hai ngày trước đó, Joshua Bell đã trình diễn tại một nhà hát ở thành phố Boston, vé bán hết không còn chỗ ngồi, giá của mỗi vé là 100 đô la. Và ban Tổ chức sẵn sàng trả 1.000 đô la mỗi phút cho tài năng của anh!
Sự việc buổi sáng hôm đó tại một ga metro là kết quả của một cuộc thử nghiệm do báo The Washington Post tổ chức. Trong cuộc thử nghiệm này, Joshua Bell phải ăn mặc thật bình thường và chơi đàn trong giờ cao điểm, 7g45 sáng. Họ chọn trạm ga L’Enfant Plaza, vì nơi đây những người khách metro đi ngang qua đa số là thuộc tầng lớp trung lưu, trí thức, công chức. Trước khi tổ chức, các nhà thử nghiệm nghĩ rằng tại Washington DC, một trong những đô thị phát triển nhất nước Mỹ về classical music, symphony music, Joshua Bell có thể sẽ thu hút một số lượng lớn khán thính giả dừng lại nghe, và có lẽ họ sẽ phải nhờ cảnh sát đến để giữ trật tự.
Nhưng…, chỉ có một người duy nhất nhận ra Joshua Bell, vì trước đó ba tuần, cô ấy có đi xem anh trình diễn ở Library of Congress, nên nhận ra anh ngay. Cô đã bỏ vào hộp đàn của Joshua Bell 20 đô la và tự giới thiệu mình khi anh ngưng chơi đàn. Và cô cũng không đặt câu hỏi, tại sao anh - Joshua Bell, một trong những danh cầm nhất thế giới - lại đứng đây chơi đàn?
Tờ Washington Post viết, mục đích của cuộc thử nghiệm này để xem rằng: chúng ta có thể nhận diện, ý thức được những gì hay và đẹp đang có mặt giữa cuộc sống bận rộn của mình, và trong những hoàn cảnh bình thường hằng ngày không? Và nếu như trong cuộc sống chúng ta không thể dừng lại trong giây lát để lắng nghe một nhạc sĩ lừng danh nhất trên thế giới, chơi những giai điệu hay nhất từng được sáng tác, với một nhạc cụ tốt nhất, và nếu như cuộc sống quá bận rộn đến nỗi chúng ta không còn có thời gian để dừng lại, khiến ta trở nên lãng quên trước những điều hay và đẹp, thì trên con đường đi ta còn vô tình bỏ qua và đánh mất bao nhiêu những điều đáng quý nào khác nữa chăng?
Trong thời đại ngày nay, dường như đa số chúng ta có khá đầy đủ, nhưng duy có một điều mà chắc chắn trong chúng ta ai cũng đều rất thiếu thốn là thời giờ của mình, phải thế không bạn?
Trên con đường chúng ta đi, có lẽ ta cũng sẽ có dịp nghe được tiếng đàn vĩ cầm của Joshua Bell, và bao nhiêu những điều hay đẹp khác chung quanh ta, nâng cao tâm hồn mình, giữa những bận rộn và ngay trong hoàn cảnh bình thường nhất, nếu chúng ta biết tập bước chậm lại một chút…
------------------------------------------
Lớp 10B Thăng Long tặng bạn đọc:
- Một tứ thơ (của Bùi Minh Quốc):
Có những lúc trên đường đời tấp nập
Ta vô tình lặng lẽ bước qua nhau
Bước lơ đãng chẳng ngờ đang để mất
            Một tâm hồn ta đã đợi từ lâu!
           - Và một khúc Serenade của Schubert do Joshua Bell trình tấu.

Thứ Năm, 21 tháng 6, 2012

Chống nắng nóng

Lại sắp đợt nắng nóng rồi, các “em” 10B nhớ trùm kín như “mẹ” này, cho trắng trẻo để các anh “xương”, nhá!


Nhóm không tên

Nhóm “không tên”

Lời cảm ơn không nói ra

bài của một cựu thành viên 10B Thăng Long
lầm lũi đi đến trường, buồn rượi. Con đường đến trường như càng dài thêm. Những chiếc lá khô đuổi nhau vui vẻ ồn ào trong gió cũng không làm vui như mọi khi. đang bị mọi người lên án, phê bình. cảm thấy bị hiểu nhầm, mà không biết cách gì cứu vãn. thấy như cả thế giới đang quay lưng lại với . Bạn thân của cũng bị trả về cho công chúng. cô đơn và hoàn toàn mất tự tin…
- Miu ơi…
“Ai gọi ai mà dễ thương thế nhỉ?” - hơi giật mình nhìn lên… Và bắt gặp khuôn mặt hiền hiền của hắn đang nhìn mỉm cười.
- Bài về nhà có giải được hết không? Mình có vài thắc mắc này… - Hắn hỏi như không nhận ra sự ngỡ ngàng của . Và... hắn cứ hỏi hết câu này sang câu khác... đành phải trả lời mà không nhận ra đường đến trường đã hết. Trước khi vào lớp, hắn vẫn còn kịp xin hẹn ngày mai gặp 15 phút trước khi đến trường để trao đổi bài học.
Từ hôm đó, trong lòng vơi đi những suy nghĩ nặng nề… tự nhủ, “Ừ.. thì cũng chỉ là con gái bình thường, cũng yếu đuối… cũng nhẹ dạ… cũng có thể mắc sai lầm… và … vẫn dễ thương đấy chứ…”.
Cứ AQ như vậy, đã vượt qua được thời gian khó khăn của mình và vui trở lại.
thầm cảm ơn hắn.